 |
W podstronie tej przedstawiamy Państwu najczęściej zadawane i najbardziej istotne pytania (jakie trafiają do nas poprzez pocztę lub internet) wraz z odpowiedziami naszych autorów. Aby znaleźć poszukiwany temat należy wcisnąć klawisze Ctrl + F i wprowadzić słowo związane z interesującym zagadnieniem.
Pytanie:
Chciałabym zapytać, czy i w jaki sposób można rozmnożyć drzewko oliwne. Przywiozłam z Grecji gałązkę oliwki i chciałabym ją ukorzenić. Czy jest to w ogóle możliwe? Bardzo proszę o poradę.
Odpowiedź:
Najprostszym sposobem rozmnażania oliwek, stosowanym przez szkółkarzy, jest ukorzenianie dwuletnich gałązek. Wtyka się je w ziemię, albo do wilgotnego piasku, jak wiele innych roślin o zdrewniałych pędach. W krajach Śródziemnomorskich paliki z gałęzi oliwnych, używanych do budowy ogrodzeń, jak u nas wierzbowych, potrafią się zakorzenić i urosnąć w drzewo.
Ukorzenianie dwuletnich gałązek udaje się przeciętnie w 50-80%. Szanse tę można zwiększyć traktując nasadę gałązki preparatem wspomagającym tworzenie korzeni (ukorzeniacz dla sadzonek zdrewniałych). Z większej gałązki oliwnej można zrobić parę sadzonek. Trzeba ją tak pociąć by każda miała przynajmniej kilka liści. Dwa - trzy z dolnej części usuwamy, a w górnej pozostawiamy taką samą i ich liczbę. Tę bezlistną część pędu zagłębiamy w podłożu (piasek, perlit, lub ziemia do kwiatów - mało zasobna w składniki pokarmowe i nie kwaśna), którą wypełniliśmy doniczkę. Następnie odpowiedniej wielkości słojem przykrywamy wetknięte kawałki gałązek. Te mini mnożarkę umieszczamy następnie w widnym i ciepłym miejscu.
Za kilka tygodni, delikatnie wygrzebując sadzonkę, można zaglądnąć czy wytworzyły się korzenie. Potem trzeba będzie przesadzić je do świeżej ziemi, powinna naśladować tę, w jakiej oliwki rosną w ojczyźnie.
prof. Zbigniew Pindel, AR w Krakowie
Pytanie:
Moja śliwka choruje. Jej owoce wydzielają "żywicę". Chciałbym się dowiedzieć o sposoby przeciwdziałania tej chorobie, a także jak często trzeba stosować opryski i kiedy je zacząć.
Odpowiedź:
Śliwa porażona jest przez wirusa powodującego chorobę tzw. ospowatość śliwy (szarka). Porażane są także: ałycza, brzoskwinie i morele. Wirus przenoszony jest przez mszyce, ze zrazami pochodzącymi z chorych drzew oraz z podkładkami wegetatywnymi.
Objawy widoczne są także na liściach w postaci przebarwień w kształcie pierścieni oraz różnej wielkości plam. Na niedojrzałych, zielonych owocach pojawiają się fioletowe, okrągłe plamy. W miarę dojrzewania owoców, plamy ciemnieją. Tkanka w tych miejscach zapada się, co powoduje powstawanie chlorotycznych bruzd na powierzchni śliwek. Miąższ w obrębie plam jest czerwonawy, gąbczasty, zawiera martwe komórki i kropelki stwardniałej "gumy" (nazywa to Pan żywicą), jest kwaśny i ma posmak pleśni. Z tego względu owoce nie przedstawiają żadnych walorów użytkowych. Porażone owoce przedwcześnie dojrzewają (około 2 tygodnie) i opadają.
W połowie czerwca widoczne są objawy szarki na liściach, a w końcu lipca- na początku sierpnia na owocach.
Bardzo wrażliwe są Węgierka Zwykła i Węgierka Włoska, wrażliwe- Węgierka Łowicka i Węgierka Wangenheima, średnio wrażliwe - Węgierka Dąbrowicka, Renkloda Ulena, Anna Späth, odmiany mało wrażliwe - Węgierka wczesna, Opal, Stanley.
Zwalczanie:
Drzewka śliw należy kupować z materiału kwalifikowanego. Uprawiać odmiany mało wrażliwe na szarkę. Stosowanie intensywnej ochrony drzew przed mszycami ogranicza występowanie szarki. Niestety nie ma preparatów chemicznych, które zwalczałyby samego wirusa powodującego tę chorobę. W przypadku silnego porażenia drzew przez szarkę, należy je wycinać i palić!
Dr Hanna Legutowska, SGGW
Pytanie:
Chciałbym się dowiedzieć jak zwalczać powój, jakie środki chemiczne stosować aby go wyniszczyć.
Odpowiedź:
W celu zwalczenia powoju polnego można zastosować Roundup Ultra 360. Zwalcza on również perz i wiele chwastów trwałych: osty, ostrożeń polny, pokrzywę zwyczajną, mniszek lekarski, mlecz polny. Jest to bardzo silny herbicyd, wnikający przed liście do całej rośliny, również do jej części podziemnej powodując ich zamieranie. Pierwsze objawy działania środka (żółknięcie i więdnięcie) są widoczne po upływie 7-10 dni od zabiegu. Całkowite zamieranie następuje po około 3 tygodniach. Wysoka temperatura i wilgotność powietrza oraz silne nasłonecznienie przyspieszają jego działanie. Przed przystąpieniem do zwalczenia powoju należy dokładnie zasłonić sąsiednie uprawy tak, aby preparat nie dostał na nie. Opryskiwanie przeprowadza się przy bezwietrznej pogodzie i bardzo ostrożnie, gdyż nawet śladowa ilość preparatu, która spadnie na jakąkolwiek zieloną część rośliny uprawnej (drzewa i krzewy) może je zniszczyć. Bardzo wrażliwe są również pnie młodych drzew. Zalecana dawka - na 1 litr wody to 30-40 ml Roundupu.
Do walki z chwastami zamiast oprysku można też zastosować specjalny aplikator (mazacz) lub zwykły pędzel nasączony herbicydem, którym nanosi się roztwór na określone chwasty. Do mazania, Roundup stosuje się w dużym stężeniu 1:2 (na jedną porcję herbicydu przypadają dwie porcje wody). Mazanie należy przeprowadzać dwukrotnie, drugi raz w przeciwnym kierunku do pierwszego. W ten sposób można zwalczać powój lub inne chwasty rosnące w bliskim sąsiedztwie roślin uprawnych.
W momencie zabiegu powój powinien w pełni wykształcić co najmniej dwa liście właściwe.
Uwaga: przy stosowaniu herbicydów konieczne jest przestrzeganie zaleceń podanych na opakowaniu lub dołączonej instrukcji.
Dr Hanna Legutowska, SGGW
Pytanie:
Chciałem się dowiedzieć, dlaczego liście uprawianej przeze mnie w doniczce kawy opadają i brązowieją. Jakiego podłoża należy do niej używać i jakimi środkami ją zasilać?
Odpowiedź:
Kawa wymaga podłoża lekko kwaśnego z odczynem pH 6,0-6,5. Podłoże w doniczce stopniowo się odkwasza z powodu podlewania wodą z kranu, która ma odczyn ok. pH 8. Wysokie pH nie jest jednak powodem opadania liści. Opadanie liści jest spowodowane najczęściej nieregularnym podlewaniem, suchą atmosferą w mieszkaniu (grzejniki) i zbyt wysoką temperaturą w stosunku do światła. Kawa wystawiona na taras latem korzysta z nasłonecznienia 200-500 WAT na 1m2. W domu zimą zaledwie dociera do niej zaledwie 10-20 WAT/m2. W tych warunkach, przy temperaturze około 20°C, liście tracą więcej pokarmów na skutek oddychania niż mogą ich zgromadzić w procesie fotosyntezy i opadają.
Rady:
1. Przesadzać kawę raz w roku na wiosnę w podłoże kwaśne.
2. Podlewać i spryskiwać regularnie.
4. Trzymać zimą w miejscu najlepiej nasłonecznionym. Wskazana jest temperatura 10-15°C.
prof. Augustyn Mika, ISK w Skierniewicach
Pytanie:
Jak rozmnaża się piwonię drzewiastą oraz cyprysiki i żywotniki.
Odpowiedź:
Piwonię drzewiastą rozmnaża się bardzo trudno, gdyby było inaczej, rośliny byłyby bardziej powszechne w uprawie i znacznie tańsze. Jeżeli mamy już jakiś okaz na działce lub w ogrodzie, to możemy spróbować siewu nasion. Należy je zbierać po dojrzeniu i poddawać rocznej stratyfikacji. Odmiany i inne gatunki piwonii szczepi się na odcinakch korzeni Paeonia lactiflora. Ponadto można spróbować podziału roślin w okresie wczesnowiosennym. Nie należy dzielić starych okazów. Do podziału najlepsze są krzewy kilkuletnie.
Żywotniki (Thuja) i cypryskiki (Chamaecyparis) można rozmnażać z siewu nasion. Jest to sposób rzadko praktykowany. Szyszki zbiera się we wrześniu tuż przed otwarciem, podsusza się je w papierowych torbach w celu całkowitego otwarcia szyszek. Wydobyte nasiona przechowuje się do wiosny na sucho. Wiosną wysiewa się do skrzynek lub na przygotowany zagon.
Odmiany żywotników i cyprysików rozmnaża się z sadzonek pędowych z fragmentem drewna (tzw. piętką), pobieranych we wrześniu/październiku z pędów tegorocznych, lub wiosną w marcu/kwietniu z pędów zeszłorocznych. Nasadę sadzonki zanurzamy w ukorzeniaczu (do sadzonek zdrewniałych lub półzdrewniałych). Sadzonki umieszczamy w skrzynkach napełnionych przepuszczalnym podłożem (np. torf z piaskiem 2:1), a następnie skrzynki podlewamy i umieszczamy w zacienionym tuneliku foliowym. Proces ukorzeniania trwa w zależności od odmiany od 3 do 6 miesięcy. W warunkach działkowych zalecam wczesnowiosenne pobieranie sadzonek. Przez czas ukorzeniania należy dbać o wilgotność podłoża, aby nadmiernie nie przesychało. W przypadku zauważenia chorób (gnicie lub brązowienie sadzonek) należy wszystkie sadzonki profilaktycznie opryskać preparatem na szarą pleśń (np. Euparen, Bravo). Sadzonki sporządzone wiosną ukorzenią się do jesieni, można je wtedy przesadzić do doniczek lub zimować w skrzynkach i przesadzać dopiero wiosną.
Dr Adam Marosz, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach
Pytanie:
Czy ziarno bobu mocno wysuszonego przed sadzeniem należy namoczyć? Jeżeli tak to przez ile godzin.
Odpowiedź:
Nasiona bobu przed siewem można podkiełkować, co da kilkudniowe przyspieszenie zbioru. W czasie podkiełkowywania nasiona utrzymuje się w stanie wilgotnym ( np. na stale mokrej ligninie) w temperaturze 18-20°C. Kiełkują one bardzo nierównomiernie, stąd też trzeba te z małymi kiełkami delikatnie wybierać i przetrzymywać je do momentu siewu w miejscu chłodnym (około 2°C). Podkiełkowywanie i chłodzenie nasion jest dość skomplikowane do wykonania we własnym zakresie i raczej nie ma tu praktycznego zastosowania. Ponadto potem potraktowanie takich nasion zaprawami nasiennymi, może się okazać toksyczne dla kiełków. Zatem: 1/ aby uzyskać wcześniejszy zbiór strąków bobu (bo chyba w tym celu miały być moczone nasiona), można polecić uprawę z rozsady. Na działce nie wysiewa się dużo bobu, więc w warunkach domowych można wyprodukować rozsadę.
Zaprawione nasiona wysiewa się do doniczek z substratem torfowym (doniczki o średnicy 10 cm) po 2 nasiona. Jako doniczki wygodne są też jednorazowe, plastikowe kubki do napojów, o średnicy około 6 cm, a do nich sieje się pojedynczo nasiona na głębokość około 4 cm. W dnie kubeczka należy zrobić otwór. Okres produkcji rozsady trwa około 20-25 dni. Utrzymuje się temperaturę około 14-20°C w dzień i 10-14°C w nocy. Aby rozsada nie była "wyciągnięta", doniczki należy stopniowo rozstawiać, w miarę wzrostu roślin. Przed sadzeniem rozsadę hartujemy (ograniczanie przez kilka dni podlewania i zwiększenie wietrzenia). Na 1 mb. powinno być około 10 roślin w odległości rzędów 50-60 cm (np. 2 rzędy). Po posadzeniu wskazane jest okrycie roślin włókniną polipropylenową na okres około 4 tygodni.
Mgr Elżbieta Sikora IW w Skierniewicach
Pytanie:
Czy można na istniejący trawnik (zachwaszczony chwastami i mchem) położyć nową murawę "z rolki" Jak należy to przeprowadzić? A może prościej po prostu przekopać i założyć go ponownie? Niestety należę do osób, które są bardzo zapracowane, dlatego zależy mi na rozwiązaniu najmniej pracochłonnym.
Odpowiedź:
Nie ryzykowałbym nigdy nakładania nowej darni na trawnik istniejący. Nigdy nie uzyska wówczas się prawidłowego wymodelowania powierzchni i zawsze będzie istniało ryzyko przerastania nowej darni przez chwasty. Należy rozważyć dwie wersje:
- podjęcie próby odchwaszczenia chemicznego trawnika, z jednoczesnym zastosowaniem preparatu usuwającego mech. A po usunięciu zbędnych roślin przeprowadzać regularne nawożenie mineralne, nawadnianie i koszenie;
- zniszczenie chemiczne starej darni, np. Roundup'em i postępowanie jak przy zakładaniu trawnika nowego.
Dr Piotr Urbański, AR w Poznaniu
Pytanie:
Kilka lat temu zasadziłam pigwę. Do dziś ani razu nie zakwitła i nie wydała owoców. Co to może być? Czy warto dalej czekać?
Odpowiedź:
Rodzaj pigwa - Cydonia, obejmuje tylko jeden gatunek - pigwę pospolitą, u której wyróżnia się kilka typów i odmian. Zależy więc jaki typ Pani zakupiła. Jeżeli zakupy były dokonane w pewnym źródle, to jest prawdopodobieństwo, że ma Pani jakąś odmianę wielkoowocową np. 'Champion'. Może być i tak, że sprzedał ktoś Pani pigwę podkładową, np. typ S, który stosuje się często pod odmiany grusz, a ten, jeżeli zakwitnie, to raczej będzie miał owoce drobne i mało przydatne. Sugeruję poczekać jeszcze jakiś czas.
Dr Adam Marosz, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach
Pytanie:
Przepięknie kwitnący migdałek ma kilka silnych i długich gałęzi, które nie mają żadnych kwiatów. Czy należy je usunąć, czy też jest to normalne, a kwiaty pojawią się w przyszłym roku?
Odpowiedź:
Pędy wrastające i nie kwitnące należy usunąć, ponieważ jest to najprawdopodobniej odrost podkładki. Migdałka okulizuje się na ałyczy, a ta wyjątkowo łatwo daje odrosty. Nie należy zwlekać z ich wycinaniem, ponieważ później będą zbyt grube. Odrosty takie wycina się tuż przy pniu w miejscu ich odrastania, które czasem może znajdować się pod ziemią. Trzeba więc ziemię lekko odgarnąć, a następnie sekatorem wyciąć niepotrzebne pędy.
Dr Adam Marosz, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach
Pytanie:
Chciałbym się od dowiedzieć czy rącznik oraz złotokap pospolity są szkodliwe dla człowieka. Czy złotokap przyjmuje się w naszych warunkach i jakiej wymaga gleby.
Odpowiedź:
Zarówno rącznik jak i złotokap nie są roślinami szkodliwymi, jeżeli nie dojdzie do bezpośrednigo spożycia nasion lub innych części roślin. W obu przypadkach najbardziej niebezpieczne są niedojrzałe nasiona. Natomiast przebywanie w sąsiedztwie tych roślin czy ich pielęgnacja, nie są niebezpieczne.
Złotokap w naszych warunkach klimatycznych rośnie dobrze i zimuje bez zastrzeżeń. Nie ma specjalnych wymagań glebowych, nie może być jednak sadzony na glebach piaszczystych i suchych, na takich stanowiskach glebę należy obficie kompostować, a rośliny regularnie podlewać.
Dr Adam Marosz, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach
Pytanie:
Kiedy trzeba sadzić jaskry?
Odpowiedź:
Jaskry zakupione w szkółce i uprawiane w doniczkach można sadzić przez cały sezon, te które rosną w gruncie rozsadza się wczesną wiosną lub późnym latem (VIII/IX) pora zależy od terminu kwitnienia. Te, które kwitną wczesną wiosną rozsadzamy w terminie późnoletnim, a kwitnące latem - w terminie wiosennym.
Dr Adam Marosz, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach
Pytanie:
Na liściach roślin uprawianych w tunelu widać "białe muszki". Jak z nimi walczyć?
Odpowiedź:
Te "białe muszki" to mączlik szklarniowy. Jest to niezwykle uciążliwy szkodnik wielu roślin uprawianych po osłonami (pomidor, ogórek, papryka) a także roślin balkonowych: bakopa, petunia, fuksja. Larwy (płaskie, niewielkie, nieruchome "tarczki) i dorosłe mączlika żerują na dolnej stronie liści wysysając sok z tkanek. Podczas żerowania szkodnik wydziela dużą ilość rosy miodowej.
Co robić? Wiosną przed wprowadzeniem roślin do namiotu foliowego należy sprawdzać dolną stronę liści czy nie znajdują się na nich mączliki. Należy usuwać najsilniej opanowane przez szkodnika liście. Owady dorosłe mączlika należy wyłapywać na żółte tabliczki lepowe umieszczone ponad roślinami w tunelach foliowych (1/3 tablicy powinna wystawać ponad wierzchołkami roślin). Na 20-25 m2 uprawy wieszamy 1 tablicę. Zabieg efektywny jest tylko we wczesnej fazie uprawy. Żółte tablice lepowe są dostępne w sklepach ogrodniczych. Opryskiwanie roślin należy wykonać już po zauważeniu pierwszych uskrzydlonych owadów mączlika, stosując: Spruzit 04 EC (0,05%), gdy temperatura pod osłonami nie przekracza 20oC, mieszaninę preparatów Mospilan 20 SP (0,02%) i Talstar 100 EC 0,05%, najlepiej dwukrotnie w odstępach 7-10 dniowych. Postacie dorosłe i larwy mączlika zwalcza także Confidor 200 SL (0,075%).
Dr Hanna Legutowska, SGGW
Pytanie:
Jestem zainteresowany uprawą aktinidii. Chciałbym się dowiedzieć czy można zaszczepić gałązkę odmiany męskiej na odmianie żeńskiej dla lepszego zapylania lub odmianę męską przeszczepić odmianą żeńską. Sam posiadam tylko odmiany męskie.
Odpowiedź:
Przeszczepianie aktinidii można przeprowadzić wczesną wiosną. Ponieważ szczepi się na pędach grubszych od zrazu, najlepsza będzie metoda w klin lub na przystawkę. Zasady przeprowadzania przeszczepiania i przygotowania zrazów są podobne jak u roślin sadowniczych. Można również przeszczepiać w lecie (lipiec - początek sierpnia, stosując okulizację). Wszczepianie pojedynczych pędów odmiany męskiej jako zapylacza ma sens. Odwrotna kombinacja (wszczepianie odmiany żeńskiej w męską) ma małe szanse powodzenia, gdyż rozmiar przeszczepiania będzie znacznie większy. Lepiej posadzić nowe rośliny.
Dr Szczepan Marczyński
Pytanie:
W końcu ubiegłego roku jakiś wandal ściął na wysokości 1/3 od ziemi jedną z trzech uprawianych przeze mnie jodełek. Czy są jakieś sposoby, aby z pozostałej części uformować nową koronę?
Odpowiedź:
Ścięta jodła lub świerk wykazują naturalną tendencję do odtworzenia wierzchołka. Jeżeli ścięta jest sama końcówka pnia, pierwsza gałązka od góry, wyrastająca poniżej cięcia, zaczyna się wyginać do pionu i stopniowo staje się wierzchołkiem. Jeżeli drzewko ścięte jest w połowie to proces jest wolniejszy. W Pana przypadku proszę przywiązać tyczkę bambusową do pozostałego kikutu po cięciu i wzdłuż niej nakierować do pionu pierwszą gałązkę od góry. Początkowo będzie ona trochę krzywa, lecz natura stopniowo ją wyprostuje.
Prof. Augustyn Mika, ISK w Skierniewicach
Pytanie:
Od lat uprawiam mieczyki, zawsze uzyskiwałem liczne i okazałe kwiaty (10-18 szt.) na jednej łodydze, natomiast w ostatnim sezonie kwiaty były bardzo mizerne (5-8 szt. na łodydze). Moje mieczyki od 18 lat uprawiam z bulwek przybyszowych (nie nabywałem nowych).
Odpowiedź:
Przyczyn niepowodzenia w uprawie mieczyków jest wiele. Jedną z najważniejszych jest wyradzanie się odmian wskutek wieloletniej uprawy. Rośliny tracą odporność na niesprzyjające warunki uprawy i łatwiej podlegają chorobom. Poza tym w latach upalnych (takim był rok 2002) mieczyki rosną słabiej i dają mniejsze przyrosty bulw. Bardzo duże bulwy dają często dwa pędy kwiatostanowe, które jednak nie są tak dorodne jak u roślin dających tylko jeden pęd. Przed wiosennym sadzeniem warto dokładnie obejrzeć bulwy i sadzić tylko zdrowe, bez plam i uszkodzeń.
Dr Joanna Krause, AR w Poznaniu
Pytanie:
Dlaczego śliwki są robaczywe? Czy można temu zaradzić?
Odpowiedź:
Robaczywienie owoców jest wynikiem żerowania owocówki śliwkóweczki (niewielki, szary motyl aktywny o zmierzchu). Zimują gąsienice szkodnika w kokonach, w dolnej części pnia lub w ściółce pod drzewami. Przepoczwarczają się one w końcu kwietnia i na początku maja. Wylot motyli następuje w pierwszej połowie maja i w drugiej połowie lipca.
Co robić? Zbierać opadłe zawiązki i dojrzałe owoce z gąsienicami pierwszego pokolenia - ogranicza to liczebność drugiego pokolenia szkodnika.
Warto wyłapywać gąsienice owocówki schodzące na zimowanie za pomocą opasek z papieru falistego zakładanych w sierpniu na pnie drzew, niezbyt wysoko nad ziemią. Pod koniec września należy zdjąć opaski i po usunięciu biedronek, skorków i innych pożytecznych owadów spalić je.
Zwalczanie I pokolenia należy przeprowadzić w okresie rozwoju zawiązków owocowych. W pierwszej połowie maja należy zawiesić na drzewach śliwy pułapki feromonowe typu Delta (w kształcie daszka), służące do odławiania motyli - wyłącznie samców. Pułapki feromonowe nie są narzędziem służącym do masowego wyłapywania motyli, ale do sygnalizacji ich obecności. Drzewa należy opryskiwać zgodnie z sygnalizacją lub w terminach ustalonych na podstawie własnych obserwacji odłowów motyli w pułapki feromonowe (np. Dyspenser feromonowy GRAPODOR) preparatami np. Nomolt 150 SC, Basudin 25 EC, Basudin 600 EW, Bancol 50 WP lub Trebon 10 SC, Trebon 30 EC.
Konieczne jest zwalczanie II pokolenia owocówki w drugiej połowie lipca. Opryskiwać należy wyłącznie odmiany późne, wg sygnalizacji metodą pułapek feromonowych, stosując te same preparaty. Bezwzględnie należy przestrzegać okresów karencji, które podane są na opakowaniu każdego preparatu.
Dr Hanna Legutowska, SGGW
Pytanie:
Na paczkach z nasionami widnieją niezrozumiałe dla mnie symbole. Np. na pomidorach: F1 Tm.C5.V.F2.N. L.S.L. W miarę możliwości proszę o dokładne wyjaśnienie tych skrótów.
Odpowiedź:
Wyjaśnienia symboli zamieszczonych na opakowaniach nasion np. pomidorów szklarniowych:
F1 - oznacza, że jest to odmiana mieszańcowa, heterozyjna. Nie należy pozyskiwać nasion do dalszych rozmnożeń, ponieważ nastąpi rozszczepienie cech rodzicielskich (rośliny uzyskane w następnym roku nie będą takie same, jak te, z których pozyskaliśmy nasiona);
Tm - oznacza, że odmiana posiada odporność na wirusa mozaiki tytoniowej;
C - odmiana posiada odpornośc na brunatną plamistość liści (Cladosporium fulvum).Cyfry przy C np. C5 czy C2 oznaczają że odmiana posiada odporność na określone rasy tego grzyba;
V - odmiana posiada odporność na wertyciliozę (Verticillium alboatrum);
F2 - symbol ten umieszczony w dalszej kolejności oznacza, że odmiana posiada odporność na fuzaryjne więdnięcie pomidora (Fusarium oxysporum) zaś cyfry umieszczone prz lterze F np. 1-2 oznaczają odpornośc na określone rasy (oznaczone 1,2 itd.);
N - odporność na nicienie ( Nematodes);
L.S.L. - to skrót od j. angielskiego "long shelf life" i oznacza, że odmiana zawiera gen długotrwałej twardości owoców. Cecha ta zapewnia utrzymanie dobrej jakości owoców po zbiorze, są one długo twarde, nawet do 1 miesiąca. Wiele nowych odmian zawiera ten gen twardości, który nie pozwala na szybkie mięknięcie owoców po zbiorze. Pomidory takie ( głównie z upraw szklarniowych) znajdują się ostatnio w handlu najczęściej, ponieważ długo zachowują dobrą jakość i mogą "długo czekać na klienta" bez strat finansowych dla sprzedającego. Zawartość genu twardości nie zawsze idzie w parze z utrzymaniem dobrej jakości smakowej. ale nad tym zagadnieniem też prowadzone są prace w hodowli pomidora.
Ponadto można spotkać jeszcze inne symbole przy nazwach odmian pomidora, np.:
Fr - tolerancja na fuzariozę zgorzelową (Fusarium radicis). Nie odporność, a wysoka tolerancja, co oznacza, że w niektórych warunkach uprawy, np. niesprzyjających, istnieje możliwość wystąpienia takiej choroby, ale nie zawsze musi ona wystąpić.
P lub K - tolerancja na porażenie korkowatością (Pyrenochaeta lycopersici);
Wi - odpornośc na srebrzystość liści (Silver sp.)
Oi - oznacza tolerancję na mączniaka prawdziwego pomidora (Oidium lycopersici);
Ph - oznacza tolerancję na zarazę ziemniaka na pomidorze (Phytophthora infestans);
Pst - tolerancja na bakteryjną cętkowatość pomidora
FORL( lub TYLC) - oznacza odpornośc na wirusa żółtej kędzierzowatości liści pomidora.
Mgr Elżbieta Sikora, IW w Skierniewicach
Pytanie:
Jak ciąć powojnik 'Westerplatte'
Odpowiedź:
Clematis 'Westerplatte' należy ciąć słabo (ciecie A). Cięcie najlepiej wykonać w końcu lutego lub na początku marca. W 1, 2 roku po posadzeniu, przycinając nad silnymi pąkami 30 - 70 cm od ziemi a w 3 i latach następnych - 12 - 150 cm od ziemi. Pozostawić się powinno 5 - 10 najsilniejszych pędów a wszystkie zamarłe lub słabe usunąć. Usunąć należy również zaschnięte liście.
Dr Szczepan Marczyński
Pytanie:
Przymierzam się do rozsadzenia iglaków i bardzo proszę o radę. Do tej pory pozbierałem nasiona (po otworzeniu się szyszek) na jesieni i wysuszyłem. Teraz zamierzam wysiać je do gruntu. Bardzo proszę o informację kiedy mam to zrobić, jak przygotować podłoże, jakie powinny być pojemniki, czy stosować jakieś inne zabiegi.
Odpowiedź:
Zbiór nasion to dopiero początek długiej drogi do uzyskania dobrych sadzonek zwłaszcza, jeżeli nie ma się doświadczenia w tej dziedzinie. Przede wszystkim musi Pan czytać Działkowca w którym od wielu miesięcy zamieszczane są artykuły o rozmnażaniu roślin w tym drzew iglastych. W księgarniach rolniczych jest też kilka książek, które poruszają zagadnienia rozmnażania drzew. Dopiero wiedza teoretyczna i nabyta praktyka dają dobre efekty.
Nie pisze Pan jakie nasiona zostały zebrane, ale sądząc po "szyszkach" są to świerki lub sosny. Wiosna jest najlepszą porą na wysiew nasion. Należy starannie przygotować glebę na zagonie, gdzie zamierza Pan wysiewać nasiona. Gleba powinna być stosunkowo lekka, przepuszczalna, piaszczysto-próchniczna z dodatkiem torfu i ziemi kompostowej. Najbardziej odpowiednia jest gleba o odczynie lekko kwaśnym (pH 5 - 5.5), bowiem siewki sosen i świerków nie znoszą wysokiej zawartości wapnia w glebie. Nasiona wysiewa się rzutowo lub w rzędy, przykrywa lekko gruboziarnistym piaskiem. Wschody pojawiają się po 4-5 tyg. (w zależności od temperatury i wilgotności gleby). Siewki należy cieniować włókniną lub gałązkami. Drobne porcje nasion można wysiewać w skrzynkach lub doniczkach do podłoża piasku z torfem w stosunku 1:1. Młode siewki są podatne na choroby grzybowe, stąd w razie pojawienia się objawów choroby (np. zamierania siewek) należy je opryskać preparatem grzbobójczym. W sierpniu lub dopiero kolejnej wiosny siewki rozsadza się w rzadszej rozstawie lub do małych pojemników. Życzę sukcesów w rozmnażaniu.
Dr Tomasz Bojarczuk, Instytut Dendrologii PAN w Kórniku
Pytanie:
Jakie warzywa można sadzić blisko siebie. Które znoszą swoje sąsiedztwo a
które nie tolerują się wzajemnie.
Odpowiedź:
Dobrze dobrane sąsiedztwo roślin wpływa korzystnie na wzrost plonów oraz na zachowanie równowagi biologicznej. Wpływa też na ograniczenie występowania chorób i szkodników. W Polsce dopiero od niedawna zaczęto prowadzić badania naukowe na ten temat, (wykazano np. że obsadzanie grządki z ogórkami bazylią znacznie hamowało rozwój mączniaka rzekomego), chociaż w uprawach warzyw stosowano od dawna "różne korzystne układy" - na podstawie wieloletnich obserwacji. Większość zaleceń odnośnie prawidłowego doboru gatunków roślin korzystnie sąsiadujących ze sobą, to dane cytowane głównie z wieloletnich doświadczeń niemieckich. Z popularnych gatunków warzyw, np. buraki - doskonale znoszą sąsiedztwo cebuli, fasoli karłowej, soi, porów, kapusty, kalarepy, pomidorów, kopru, grochu, sałaty, rzodkiewki, selera, ogórków (i wzajemnie). Cebulę dobrze jest siać czy sadzić obok marchwi i porów. Dynia lubi sąsiedztwo fasoli, kukurydzy, nasturcji. Fasola dobrze rośnie obok kukurydzy, dyń, ogórków, selerów, ziemniaków, mięty i cząbru. Groch można siać prawie obok wszystkich gatunków z wyjątkiem cebulowych (czosnek, cebula, szczypiorek, szalotka). Należy unikać sadzenia pomidorów w pobliżu upraw ogórków oraz ziemniaków. Przy pomidorach zaleca się sadzić bazylię.
Ziemniaki wczesne powinny dobrze plonować posadzone obok upraw kapusty, szpinaku, kukurydzy, bobu, fasoli. Złe natomiast jest tu sąsiedztwo marchwi, pomidorów, grochu, selerów, słonecznika i ogórków. Szpinak dobrze reaguje na sąsiedztwo rzodkiewki (taki układ często się obserwuje w uprawach amatorskich).
Jeżeli dobiera się gatunki do uprawy współrzędnej, to muszą być spełnione warunki (przynajmniej 1): - rośliny sąsiadujące ze sobą nie powinny przeszkadzać sobie wzajemnie we wzroście części nadziemnej i korzeni (konkurencja o wodę, światło i składniki pokarmowe), - rośliny obok siebie rosnące powinny pobudzać wzajemnie swój rozwój, - właściwe sąsiedztwo powinno powodować zwiększenie odporności na choroby lub powodować odstraszanie szkodników, - wykorzystanie kolejności zbioru (np. sałata, kalarepa, kapusta późna, ogórki, pory, cebula, rzodkiewka - zbiera się w różnych okresach wegetacji)
Na działkach, czy w wiejskich ogrodach (o tradycjach wieloletnich) już od dawna stosowano następujące sąsiedztwo upraw: np. przemiennie w rzędzie jeden seler jeden por lub rząd selerów, rząd porów. Kilka rzędów ziemniaków - kilka bobu, kilka rzędów ziemniaków kilka kapusty, lub kukurydzy.
Koper najlepiej rośnie, gdy posiany jest w różnych miejscach działki - rzutowo: pojedyncze grupy roślin. Zawsze rośnie on lepiej niż w uprawie jednorodnej na oddzielnej grządce (jest mniej atakowany przez choroby i szkodniki), trochę kłopotliwe może być tu odchwaszczanie, szczególnie roślin jeszcze małych.
Należy unikać uprawy po sobie roślin z tego samego gatunku lub z tej samej rodziny. Wskazane jest łączenie upraw warzywnych z roślinami przyprawowymi (np. hyzop, bazylia, majeranek, melisa) lub ozdobnymi: aksamitka, nagietek, nasturcja, wilczomlecz.
Mgr Elżbieta Sikora IW w Skierniewicach
Numery specjalne
Książki
