|
W CZERWCOWYM „działkowcu”
DZIAŁKOWIEC | 06’2026 | ROŚLINY OZDOBNE ROŚLINY EKSPANSYWNE POD KONTROLĄmgr inż. Izabela Adamska, architektka krajobrazu
Piękne, lecz zuchwałe – jak okiełznać ekspansywne byliny na rabacie i czy w ogóle warto decydować się na sadzenie tych potencjalnie niebezpiecznych gatunków? Byliny ekspansywne to żywioł, który umiejętnie prowadzony, może stać się największym atutem ogródka .
jednak puszczony samopas – jego przekleństwem. Kluczem jest zrozumienie ich biologii i wyznaczenie im jasnych granic – z szacunkiem dla natury i sąsiednich roślin. Dzikie piękno W dzikim krajobrazie byliny o silnym wzroście pełnią ważną funkcję. To gatunki pionierskie, które jako pierwsze zasiedlają nieużytki, stabilizują glebę swoimi korzeniami i chronią ją przed erozją. Ich ekspansywność w ekosystemie to strategia przetrwania – dzięki sile, tempie wzrostu i pokrywania terenu, mają szansę wygrać z innymi gatunkami. Walka toczy się o dostęp do składników odżywczych z gleby, wodę oraz słońce. Warto pamiętać także o tym, że takie rośliny na ogromną skalę zapewniają bazę pokarmową dla owadów zapylających, a dzięki wytwarzaniu owoców, nasion oraz (...)
DZIAŁKOWIEC | 06’2026 | W SADZIE
CZERWCOWA PIELĘGNACJA WINOROŚLI mgr Kacper Parypa, UP we Wrocławiu
Winorośl jest pnączem, które bez ingerencji człowieka tworzy gęstą masę pędów i liści. W takich warunkach owoce są drobne i kwaśne. Czerwiec to czas, w którym na latoroślach widać już rozwijające się kwiatostany. Celem letnich prac jest zapanowanie nad wigorem .
rośliny, zapewnienie gronom dostępu do słońca oraz ułatwienie zabiegów pielęgnacyjnych. Rozpoczynamy sezon tzw. zielonego cięcia. Selekcja pędów Gdy na przełomie V i VI latorośle osiągają długość 20–40 cm, nadchodzi moment na pierwszą selekcję. Niezależnie od tego, czy winorośl jest prowadzona na długą łozę, czy na krótkie czopki, to czas, aby usunąć pędy zbędne i bezpłodne. Szczególną uwagę zwraca się na latorośle wyrastające z tzw. pąków wtórnych, które znajdują się w sąsiedztwie głównej. Pędy te stanowią nieowocujący zapas na wypadek uszkodzenia głównej latorośli. Pozostawienie ich prowadzi do niepotrzebnego zagęszczenia wnętrza krzewu i tworzy mikroklimat sprzyjający rozwojowi patogenów. (...)
DZIAŁKOWIEC | 06’2026 | KUCHNIA
WARTOŚCIOWE SZPARAGI dr Jolanta Lisiecka, UP w Poznaniu
Trwa sezon na szparagi. Ze względu na wysoką wartość odżywczą warto je włączyć do swojej diety. Te niezwykle wszechstronne warzywa można wykorzystać w kuchni na wiele sposobów. Szparag jest rośliną wieloletnią, uprawianą przez 10–15 lat. W zależności od
metody uprawy, z tych samych odmian można uzyskać szparagi bielone, gdy pędy rosną w wałach ziemi, bez dostępu światła, lub zielone, fioletowo-zielone albo fioletowe. Szparagi są symbolem wiosennej i wczesnoletniej kuchni. Ich zbiory kończymy w VI, aby rośliny mogły zregenerować się przed kolejnym sezonem. Wartość odżywcza Szparagi dostarczają witamin z grupy B, witaminy K i C, prowitaminę A oraz liczne sole mineralne: potasu, wapnia, fosforu, magnezu, żelaza, miedzi i selenu. Właściwości prozdrowotne szparagów: Stanowią cenne źródło glutationu – silnego przeciwutleniacza, który chroni komórki przed stresem oksydacyjnym, neutralizuje wolne rodniki, wspomaga odporność i odgrywa ważną rolę w detoksykacji organizmu. (...)
DZIAŁKOWIEC | 06’2026 | TEMAT MIESIĄCA
RETENCJONOWANIE WODY mgr inż. Sławomir Żuber, UP w Lublinie
W obliczu postępujących zmian klimatycznych – rosnących temperatur, długotrwałych susz i spadku poziomu wód gruntowych – szczególnego znaczenia nabiera umiejętne zarządzanie wodą. Jednym z najprostszych i jednocześnie najbardziej efektywnych
sposobów jest retencjonowanie deszczówki. Ile wody możemy pozyskać? To, jaką ilość deszczówki jesteśmy w stanie zebrać w skali roku, zależy głównie od powierzchni dachu, jaką dysponujemy, oraz od wielkości sumy opadów. Przyjmując średnią roczną sumę opadów na poziomie 600 mm, czyli 600 l/m2, i zakładając, że powierzchnia dachu naszej altany wraz z tarasem to 47 m2, otrzymujemy 28 200 l (28,2 m3). System retencyjny Może składać się z kilku elementów, które współpracują ze sobą w celu efektywnego zbierania i magazynowania wody deszczowej. Dach altany, tarasu, stanowi zlewnię, która służy do kierowania spływającej wody deszczowej bezpośrednio do systemu retencyjnego. Ważny jest przy tym rodzaj pokrycia dachowego. Jeżeli jest to papa, masa bitumiczna lub (...)
DZIAŁKOWIEC | 06’2026 | W WARZYWNIKU
PIELĘGNUJEMY WARZYWA POD OSŁONAMI
dr hab. Barbara Dyki, IO – PIB w Skierniewicach
W działkowych tunelach foliowych i szklarniach najczęściej królują pomidory, ogórki oraz papryka. Warzywa te wymagają starannej, regularnej pielęgnacji. Od naszego zaangażowania w niezbędne zabiegi zależy, czy doczekamy się dorodnych plonów. Kontrolowanie
panujących warunków to podstawa udanej uprawy warzyw pod osłonami. Utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności stwarza specyficzny mikroklimat, który pozwala roślinom na intensywny wzrost i rozwój. Dlatego nasza codzienna obecność na działce jest konieczna – żeby doglądać rośliny oraz wietrzyć osłony, co uzależnione jest od warunków pogodowych na zewnątrz. Prowadzimy stałą kontrolę temperatury, wilgotności powietrza i podłoża. W czasie czerwcowych upałów (czasem ponad 40°C) zaleca się zraszanie wodą wszystkich przejść wewnątrz osłon. Nie stosujemy tego jednak zbyt często, żeby nie doprowadzić do nadmiernej wilgotności. Przy silnej operacji słonecznej warto cieniować powłoki tunelu czy dachu oraz boków szklarni. Między roślinami można (...)
DZIAŁKOWIEC | 06’2026 | OCHRONA
CHRONIMY POMIDORY dr hab. Jacek Nawrocki, URK w Krakowie
Aktualnie do stosowania na działce dostępnych jest coraz mniej syntetycznych środków ochrony roślin. Właśnie dlatego tak istotna jest profilaktyka zapewniająca prawidłowe warunki rozwoju roślin, w myśl zasady, że im starsza roślina w dobrej kondycji, tym bardziej odporna ..
jest na infekcje. Problemy ze skuteczną ochroną pomidorów przed patogenami często mają swe źródło w nieprawidłowym nawożeniu, niewłaściwym zmianowaniu i nieskutecznej likwidacji źródeł chorób. Pomidorów nie należy sadzić tam, gdzie wcześniej występowały na roślinach symptomy chorób, np. zgnilizny twardzikowej, szarej pleśni, fuzaryjnej zgnilizny i więdnięcia roślin. Ważna jest też jakość użytego kompostu – może być on źródłem chorób, gdy do kompostowania przeznaczone były porażone rośliny. Dobra jakość rozsady Bardzo ważna jest jakość rozsady, bo mogą się przez nią rozprzestrzeniać choroby wirusowe. Ich objawy bywają mylone z niedoborami mikro- i makroelementów (...)
Prawidłowe następstwo roślin po sobie zwane inaczej zmianowaniem, zapewni nam liczne korzyści, począwszy od poprawienia struktury gleby, poprzez eliminację zachwaszczenia, aż do ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami. Zmianowanie jest niezwykle ważne w uprawie warzyw, dlatego warto już teraz przemyśleć układ poszczególnych gatunków w ogrodzie. Jeśli planujemy zmianowanie roślin z góry na kilka lat do przodu (przeważnie 4), szczególnie na dużych powierzchniach, mówimy wtedy o płodozmianie. Skutki braku zmianowania postępująca degradacja gleby (pogorszenie struktury, jednostronne wyczerpanie składników pokarmowych, nagromadzenie wydzielin korzeniowych działających toksycznie na rośliny następcze), wzrost zachwaszczenia, nasilone pojawianie się chorób i szkodników. Uwzględniamy pokrewieństwo roślin. Przestrzeganie tej zasady przeciwdziała występowaniu chorób i szkodników, gdyż pokrewne |